Sovyetler Birliği'nin 1965 tarihli ağırlıksızlık deneyleri ortaya çıktı: Kedi, güvercin, kobaylar ve balıkların sıra dışı görüntüleri

Uzay Yarışı döneminde Sovyet bilim insanlarının hayvanlar üzerinde gerçekleştirdiği ağırlıksızlık deneylerinin arşiv görüntüleri dikkat çekti. British Film Institute arşivinde bulunan kayıtlarda, özel uçuş manevraları sırasında ağırlıksız kalan bir kedinin havada yönünü bulmaya çalıştığı, bir güvercinin uçmaya çabaladığı görülüyor. Ayrı görüntülerde kobaylar ve balıkların tepkileri de kaydediliyor. Deneyler, canlıların yerçekiminin etkisini geçici olarak hissetmedikleri koşullarda nasıl hareket ettiklerini araştırmak amacıyla gerçekleştirildi.

Soğuk Savaş döneminde ABD ile Sovyetler Birliği arasında yaşanan Uzay Yarışı sırasında gerçekleştirilen bilimsel deneylerin dikkat çekici görüntüleri yeniden gündeme geldi.

Sovyet bilim insanlarının kedi, güvercin, kobay ve balıklarla yürüttüğü ağırlıksızlık deneylerine ait arşiv kayıtları, hayvanların alışık olmadıkları fiziksel koşullarda verdikleri tepkileri gösteriyor.

British Film Institute (BFI) kaynaklı ve Getty Images arşivinde bulunan görüntülerde, özel uçuş manevraları sırasında ağırlıksızlık koşullarının oluşturulduğu görülüyor.

KEDİ HAVADA DÖNÜYOR, GÜVERCİN UÇMAYA ÇALIŞIYOR

Arşivde yer alan 34 saniyelik görüntülerde bir kedi ve güvercin, uçak içerisinde oluşturulan ağırlıksızlık koşullarında gözlemleniyor.

Güvercin, kanatlarını kullanarak uçmaya çalışıyor. Ancak alışılmış yerçekimi koşullarının bulunmaması nedeniyle hareketleri normal uçuş davranışından farklılaşıyor.

Kedi ise havada süzülürken vücudunun yönünü değiştirmeye ve dengesini sağlamaya çalışıyor.

Görüntüler, yerçekimiyle ilişkili denge ve yön bulma mekanizmalarının ağırlıksız ortamda nasıl etkilendiğine ilişkin deneylerin bir bölümünü oluşturuyor.

KOBAYLAR VE BALIKLAR DA DENEYLERE DAHİL EDİLDİ

Aynı arşiv koleksiyonunda 1 dakika 18 saniye uzunluğunda başka bir kayıt daha bulunuyor.

Bu görüntülerde kobayların ve balıkların uçak içinde oluşturulan ağırlıksızlık koşullarındaki davranışları inceleniyor.

Bilim insanları, farklı hayvan türlerinin ağırlıksızlığa nasıl tepki verdiğini gözlemleyerek hareket ve denge sistemleri hakkında bilgi toplamayı amaçlıyordu.

DENEYLER UZAYDA DEĞİL, UÇAKTA YAPILDI

Arşiv görüntülerindeki en önemli ayrıntılardan biri, deneylerin uzayda değil uçak içerisinde gerçekleştirilmiş olması.

Bu tür araştırmalarda parabolik uçuş adı verilen yöntem kullanılıyor.

Uçak, belirli bir uçuş yörüngesi izleyerek kısa süreli serbest düşüş koşulları oluşturuyor.

Uçaktaki insanlar, hayvanlar ve nesneler bu sırada yaklaşık olarak aynı ivmeyle hareket ettikleri için ağırlıksızlık hissi ortaya çıkıyor.

Bu durum, Dünya'nın yerçekiminin ortadan kalktığı anlamına gelmiyor. Uçaktaki canlılar kısa bir süre boyunca yerçekiminin etkisini normal koşullardaki gibi hissetmiyor.

SOVYETLER NEDEN HAYVANLAR ÜZERİNDE DENEY YAPTI?

Uzay Yarışı sırasında bilim insanlarının karşılaştığı temel sorulardan biri, canlıların ağırlıksızlık koşullarında normal hareketlerini sürdürebilip sürdüremeyeceğiydi.

Yeryüzünde yaşayan hayvanların hareketleri ve denge mekanizmaları, büyük ölçüde yerçekimine uyum sağlayacak biçimde çalışıyor.

Ağırlıksız ortamda ise bu mekanizmaların verdiği tepkiler değişebiliyor.

Bu nedenle hem Sovyetler Birliği hem de ABD, insanlı uzay uçuşlarından önce ve sonrasında farklı hayvan türleriyle deneyler gerçekleştirdi.

Araştırmacılar, özellikle yön bulma, vücudu dengede tutma ve hareket koordinasyonu gibi özellikleri inceledi.

NASA ARŞİVİNDE DE SOVYET AĞIRLIKSIZLIK ARAŞTIRMALARI YER ALIYOR

NASA'nın bilimsel yayınlarında Sovyet bilim insanlarının 1960'lı yılların başında farklı hayvanlarla yürüttüğü ağırlıksızlık deneylerine ilişkin kayıtlar bulunuyor.

1963 yılında yayımlanan ve NASA'nın 1964 tarihli bilimsel bibliyografyasında da yer verilen In the Air Hovers a Cat başlıklı çalışmada, ağırlıksız ortamda hayvan davranışları inceleniyor.

Araştırmada balık, güvercin, tavşan, kobay, fare, sıçan, kedi ve köpek gibi farklı hayvan türlerinin davranışlarının gözlemlendiği belirtiliyor.

Deneylerde canlıların ilk tepkileri ve vücutlarını yeniden dengelemeye yönelik hareketleri araştırılıyor.

KEDİLERİN DENGE REFLEKSİ BİLİMSEL ARAŞTIRMA KONUSU OLDU

Kedilerin düşerken vücutlarını döndürerek ayaklarının üzerine inmeye çalışma yeteneği, bilim insanlarının uzun süredir incelediği bir özellik.

Ancak bu refleks, ağırlıksız koşullarda normal yerçekimi ortamındaki gibi işlemeyebiliyor.

ABD'de gerçekleştirilen benzer araştırmalarda da kedilerin parabolik uçuş sırasında havada dönmeye çalıştıkları, ancak normal denge tepkilerinin değiştiği gözlemlendi.

1950'li yıllarda ABD Hava Kuvvetleri bünyesinde yürütülen araştırmalarda kedilerin ağırlıksız ortamda yönlerini belirleme davranışları incelendi.

Bu çalışmalar, hayvanların denge sistemlerinde iç kulağın ve yerçekimi algısının rolünü anlamaya yönelik araştırmaların parçasıydı.

GÜVERCİNLERİN AĞIRLIKSIZLIKTA UÇUŞU DA İNCELENDİ

Güvercinlerin ağırlıksız ortamdaki uçuş davranışları da ayrı bilimsel araştırmalara konu oldu.

1975 yılında Acta Oto-Laryngologica dergisinde yayımlanan bir çalışmada, güvercinler parabolik uçuş sırasında ağırlıksızlık koşullarına maruz bırakıldı.

Araştırmacılar, kuşların normal durumdaki uçuş hareketlerini ve görme ya da vücut hareketlerine ilişkin bazı kısıtlamalar altındaki tepkilerini karşılaştırdı.

Bu çalışmalar, uçuş davranışının yalnızca kanat hareketlerinden değil, denge ve yön algısından da etkilendiğini anlamaya yönelikti.

UZAY YARIŞININ AZ BİLİNEN GÖRÜNTÜLERİ

Sovyetler Birliği'nin uzay araştırmaları denildiğinde ilk akla gelen olaylardan biri, 1957 yılında Laika adlı köpeğin Sputnik 2 ile Dünya yörüngesine gönderilmesi.

Ancak uzay araştırmalarının tarihi, yörüngeye çıkarılan hayvanlarla sınırlı değil.

Uçaklarda gerçekleştirilen kısa süreli ağırlıksızlık deneyleri de bilim insanlarının canlıların uzay koşullarına verebileceği tepkileri anlamasında önemli rol oynadı.

British Film Institute tarafından korunan ve Getty Images arşivinde erişime sunulan görüntüler, bu araştırmaların görsel kayıtlarından örnekler sunuyor.

Kedinin havada dönmeye çalıştığı, güvercinin kanat çırptığı ve farklı hayvanların ağırlıksızlığa tepki verdiği sahneler, Uzay Yarışı döneminde yürütülen deneylerin az bilinen yönlerini gözler önüne seriyor.