Ünlü iş insanı 5 yıl hapis cezası aldı! HABAŞ patronu Mehmet Rüştü Başaran'a önceki patlamadan hapis cezası verilmiş

TREND HABER ÖZEL - Erdal KILINÇ

İzmir'in Aliağa ilçesinde HABAŞ Demir Çelik fabrikasında meydana gelen ve 6 işçinin yaşamını yitirdiği patlamanın ardından, HABAŞ Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Rüştü Başaran'ın geçmişte başka bir ölümcül patlama nedeniyle yargılandığı davanın gerekçeli kararına ulaşıldı.

Kocaeli 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 21 Mayıs 2026 tarihli kararında, HABAŞ grup şirketlerinin yönetiminde bulunan Mehmet Rüştü Başaran'ın, 29 Nisan 2017'de Kocaeli'nin Körfez ilçesinde yaşanan patlama nedeniyle 4 yıl 10 ay 10 gün hapis cezasına çarptırıldığı görüldü.

2017 yılındaki olayın, bugünkü demir-çelik fabrikasında değil, HABAŞ'a ait LPG tankerinin bulunduğu deniz platformunda gerçekleştiği belirlendi.

Mahkemenin gerekçeli kararında, şirket yönetiminin sorumluluğu, iş güvenliği önlemleri ve patlamanın meydana gelmesinde etkili olan usulsüz işlemler hakkında ayrıntılı değerlendirmeler yapıldı.

HABAŞ DEMİR ÇELİK'TE 6 İŞÇİ HAYATINI KAYBETTİ

HABAŞ Demir Çelik AŞ'nin İzmir'in Aliağa ilçesi Bozköy Mahallesi'ndeki tesislerinde 9 Kasım 2026 günü saat 12.00 sıralarında şiddetli bir patlama meydana geldi.

Patlamanın ardından çıkan yangında 6 kişi yaşamını yitirdi, 13 kişi yaralandı. Enkaz altında kalan işçilere ulaşmak amacıyla arama kurtarma çalışmaları başlatıldı.

İzmir Valiliğinin açıklamasında, patlamanın sıvı çelik döküm işlemi sırasında tavan vincinin koparak ark ocağına düşmesi sonucu meydana gelmiş olabileceği belirtildi.

Olayın kesin nedeninin belirlenmesi amacıyla inceleme ve soruşturma başlatılırken, geçmişte aynı şirketler grubuyla bağlantılı başka bir ölümcül patlamaya ilişkin mahkûmiyet kararı dikkat çekti.

MEHMET RÜŞTÜ BAŞARAN'A 4 YIL 10 AY 10 GÜN HAPİS CEZASI

Kocaeli 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/457 esas ve 2026/120 karar sayılı gerekçeli kararına göre, 29 Nisan 2017'de yaşanan patlamaya ilişkin davada HABAŞ Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Rüştü Başaran da sanık olarak yargılandı.

Mahkeme, Başaran'ın taksirle bir kişinin ölümüne ve birden fazla kişinin yaralanmasına neden olma suçunu işlediğini sabit gördü.

Başaran hakkında önce 5 yıl 10 ay hapis cezası belirlendi. Ardından sabıkasız geçmişi dikkate alınarak Türk Ceza Kanunu'nun 62. maddesi kapsamında altıda bir oranında indirim uygulandı.

Böylece Mehmet Rüştü Başaran'ın sonuç olarak 4 yıl 10 ay 10 gün hapis cezasıyla cezalandırılmasına karar verildi.

Mahkeme ayrıca verilen hapis cezasının adli para cezasına çevrilmesine yer olmadığına hükmetti.

Başaran hakkında gemicilik ve denizcilik mesleğinin icrasından 1 yıl 9 ay süreyle yasaklanma kararı da verildi.

Kararın istinaf yolu açık olmak üzere verildiği belirtilirken, mahkûmiyetin kesinleştiğine ilişkin mevcut belgede bilgi bulunmuyor.

2017'DEKİ PATLAMADA BİR İŞÇİ ÖLMÜŞ, 10 KİŞİ YARALANMIŞTI

Mahkeme dosyasına göre, 29 Nisan 2017 tarihinde Kocaeli'nin Körfez ilçesindeki Tütünçiftlik mevkiinde HABAŞ'a ait LPG tankerinin bulunduğu platformda patlama yaşandı.

LPG yükünü boşaltmak üzere platforma yanaşan M/T HABAŞ isimli tankerin tanklarında kalan gazın tahliyesi sırasında meydana gelen patlamada, gemiye malzeme taşıyan Serdar-2 isimli servis botu alev aldı.

Yangın, LPG tankerine de sıçradı.

Olay sırasında günlük ücretle ve sigortasız çalıştırıldığı mahkeme kararında belirtilen Nail Demirci yaşamını yitirdi.

Patlamada 10 kişi de çeşitli derecelerde yaralandı.

Nail Demirci'nin cansız bedenine 1 Mayıs 2017'de Sahil Güvenlik ekiplerinin yürüttüğü çalışmalar sonucunda denizde ulaşıldı.

Adli Tıp Kurumunun raporunda, Demirci'nin ölümünün yanık ve buna bağlı suda boğulmanın ortak etkisiyle meydana geldiği belirtildi.

MAHKEMEDEN ÇARPICI TESPİT: LPG GAZI USULSÜZ ŞEKİLDE DENİZE BOŞALTILDI

Gerekçeli kararda, patlamanın meydana gelişine ilişkin ayrıntılı teknik değerlendirmelere yer verildi.

Mahkemenin kabulüne göre, LPG tankerindeki yükün tahliyesinin ardından tanklarda kalan gaz, mevzuata uygun gazdan arındırma işlemi yapılmadan farklı bir hortum aracılığıyla denize boşaltıldı.

Bu işlem, geminin tersaneye daha kısa sürede girebilmesi amacıyla gerçekleştirildi.

Gaz tahliyesi sürerken temizlik işçilerini taşıyan Serdar-2 isimli servis botunun tankere yanaşmasına izin verildi.

Deniz yüzeyinde biriken yanıcı gazın servis botunun egzoz sisteminden kaynaklanan ısıyla temas etmesi sonucu parlama, patlama ve yangın meydana geldi.

Bilirkişi raporlarında, patlamaya esas nedenin servis botu değil, HABAŞ LPG tankerinden denize verilen gaz olduğu değerlendirildi.

HABAŞ ŞİRKETİNE YÜZDE 50 KUSUR TESPİTİ

Mahkemenin gerekçeli kararına dayanak oluşturan 16 Mart 2022 tarihli bilirkişi raporunda, HABAŞ Petrol Ürünleri Sanayi ve Ticaret AŞ'nin olayda yüzde 50 oranında kusurlu olduğu tespit edildi.

Raporda, şirketin LPG tankerindeki operasyonların yönetiminden ve iş sağlığı ile güvenliği önlemlerinin uygulanmasından sorumlu olduğu belirtildi.

Denize gaz tahliyesi devam ederken servis botunun tankere yanaşmasına izin verilmesi ve güvenlik tedbirlerinin alınmaması, kusur değerlendirmesinde öne çıkan unsurlar arasında yer aldı.

Mahkeme, şirket yöneticilerinin sorumluluklarını değerlendirirken bilirkişi raporları, ticaret sicili kayıtları, tanık ifadeleri ve operasyon belgelerini birlikte ele aldı.

GÜVENLİK KAMERALARIYLA İLGİLİ DİKKAT ÇEKEN TESPİT

Gerekçeli kararın en dikkat çekici bölümlerinden biri de patlamanın yaşandığı platformdaki güvenlik kameralarına ilişkin tespitler oldu.

Mahkeme kararında aktarılan bilirkişi incelemelerine göre, platformdaki 1 ve 2 numaralı kameraların 26 Nisan-1 Mayıs 2017 tarihleri arasında görüntü kaydı alması engellendi.

Raporda, 1 Mayıs'tan sonra kameraların farklı yönlere çevrildiği de belirtildi.

Mahkeme, kamera kayıtlarının engellenmesini ve kameraların yönünün değiştirilmesini usulsüz gaz boşaltma işleminin gizlenmesine yönelik bir davranış olarak değerlendirdi.

Bu tespit, kararın şirket yönetiminin sorumluluğunu ele alan gerekçe bölümünde de yer aldı.

BAŞARAN SAVUNMASINDA SUÇLAMALARI REDDETMİŞTİ

Mehmet Rüştü Başaran, mahkemede yaptığı savunmada uzun yıllardır HABAŞ grup şirketlerinin yönetim kurulu başkanlığını yürüttüğünü ve şirketlerin hissedarlarından biri olduğunu söyledi.

Patlamanın HABAŞ LPG tankerinde değil, tankere yanaşan Serdar-2 isimli servis botunda meydana geldiğini savunan Başaran, şirketin gerekli güvenlik önlemlerini aldığını ileri sürdü.

Gemi operasyonlarının profesyonel kadrolar tarafından yürütüldüğünü belirten Başaran, olayda herhangi bir kusurunun veya sorumluluğunun bulunmadığını ifade etti.

Başaran, savunmasında şu sözleri kullandı:

"Ben zaten küçük ayrıntılarla ilgilenmem, ilgilenmem de mümkün değildir."

HABAŞ şirketinde iş güvenliği yükümlülüklerinin yerine getirildiğini savunan Başaran, olayın meydana gelmesinde kendisinin herhangi bir talimatı veya ihmali bulunmadığını söyledi.

Ancak mahkeme, şirket yönetimindeki yetki ve sorumlulukları değerlendirerek bu savunmayı mahkûmiyete engel görmedi.

MAHKEME ŞİRKET YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞUNA İŞARET ETTİ

Gerekçeli kararda Mehmet Rüştü Başaran'ın olay tarihinde HABAŞ'ın yönetim kurulu başkanı ve A grubu imza yetkilisi olduğu belirtildi.

Şirketin genel müdürü ile diğer yöneticilerinin yönetim kuruluna bağlı çalıştığını değerlendiren mahkeme, geminin operasyonel faaliyetlerinin şirket yönetiminin izni ve bilgisi dışında yürütülemeyeceği sonucuna vardı.

Kararda, şirket yönetim kurulu ve imza yetkililerinin görev dağılımını açık biçimde gösteren belgelerin dosyaya sunulmadığına da dikkat çekildi.

Mahkeme, toplanan deliller ve bilirkişi değerlendirmeleri doğrultusunda Başaran'ı ve ilgili bazı yöneticileri asli kusurlu kabul etti.

9 YIL SONRA VERİLEN KARAR, YENİ PATLAMAYLA YENİDEN GÜNDEMDE

Kocaeli'nde 29 Nisan 2017'de meydana gelen ve bir işçinin ölümüne yol açan patlamaya ilişkin karar, olaydan yaklaşık dokuz yıl sonra, 21 Mayıs 2026'da verildi.

Bu kararın üzerinden henüz altı ay geçmeden, 9 Kasım 2026'da HABAŞ Demir Çelik'in İzmir Aliağa'daki fabrikasında bu kez altı kişinin yaşamını yitirdiği başka bir patlama meydana geldi.

İki olayın meydana geldiği tesisler ve teknik koşullar birbirinden farklı. Kocaeli'ndeki dava, LPG tankerinde gerçekleştirilen işlemlerle bağlantılı patlamaya ilişkin; İzmir'deki olay ise demir-çelik üretimi sırasında yaşandı.

Bu nedenle 2017'deki olay hakkında verilen mahkûmiyet kararı, 9 Kasım'daki patlamada Mehmet Rüştü Başaran'ın veya başka bir yöneticinin hukuki sorumluluğunun bulunduğunu tek başına ortaya koymuyor.

Ancak geçmişteki ölümcül kazada HABAŞ yönetiminin iş güvenliği sorumluluğuna ilişkin mahkeme tarafından yapılan tespitler, yeni patlamanın ardından şirketler grubundaki güvenlik uygulamalarının yeniden sorgulanmasına neden olabilecek nitelikte.

Aliağa'daki patlamanın kesin nedeninin ve olası sorumluların belirlenmesi ise yürütülen yeni soruşturma ve teknik incelemeler sonucunda mümkün olacak.