Yapay zekâ 15 yıllık işi 2 yıla indirdi! Filleri sayıyor, orman yangınlarını önceden tespit ediyor

Yapay zekânın çevre üzerindeki etkileri tartışılmaya devam ederken uluslararası doğa koruma kuruluşları teknolojiyi yeni projelerde kullanmaya başladı.

Reuters'ın 7 Kasım 2026 tarihli araştırmasında görüşlerine başvurulan 15 büyük çevre kuruluşu, yapay zekâdan çeşitli koruma çalışmalarında yararlandıklarını açıkladı.

Kuruluşlar, yapay zekânın büyük miktardaki veriyi hızlı analiz edebilmesinin bilimsel araştırmalarda ve doğa koruma çalışmalarında önemli avantajlar sağladığını belirtiyor.

Ancak aynı kuruluşlar, teknolojiyi çalıştıran veri merkezlerinin yüksek enerji ve su tüketimine de dikkat çekiyor.

FİLLERİ SAYMAK ARTIK SAATLER SÜRÜYOR

Afrika'da fillerin sayısını belirlemek, doğa koruma uzmanları için uzun yıllardır önemli bir çalışma alanı.

Geniş bölgelerde gerçekleştirilen havadan sayımların değerlendirilmesi, geleneksel yöntemlerle yoğun insan emeği gerektiriyor.

Save the Elephants adlı kuruluş, yapay zekâ kullanılarak havadan çekilen görüntülerin çok daha hızlı analiz edilebildiğini açıkladı.

Kuruluşa göre saatler içinde gerçekleştirilebilen analizler, elle yapılan sayımlarda gözden kaçabilen hayvanların da tespit edilmesini sağlayabiliyor.

Bu yöntem, fil popülasyonlarının izlenmesi ve koruma çalışmalarının planlanması açısından önem taşıyor.

15 YILLIK ŞEMPANZE ARAŞTIRMASI 2 YILA İNDİ

Yapay zekânın sağladığı en dikkat çekici kazanımlardan biri Jane Goodall Enstitüsünün yürüttüğü araştırmalarda ortaya çıktı.

Enstitü, uzun yıllar boyunca şempanzeler hakkında tutulan el yazısı araştırma notlarını dijital ortama aktarmak için yapay zekâdan yararlanıyor.

Reuters'ın aktardığına göre geleneksel yöntemlerle 15 yıla kadar sürebilecek bu çalışma, yapay zekâ sayesinde yaklaşık 2 yılda tamamlanabilecek duruma geldi.

Dijitalleştirilen kayıtlar, şempanzelerin davranışlarının ve yaşam alanlarının uzun dönemli olarak incelenmesine katkı sağlayacak.

ORMAN YANGINLARI UYDU GÖRÜNTÜLERİYLE TAKİP EDİLİYOR

Yapay zekâ, orman yangınlarıyla mücadelede de kullanılıyor.

Conservation International adlı kuruluş, Kamboçya'daki ormanları korumak amacıyla uydu görüntülerini analiz eden sistemlerden yararlanıyor.

Bu sistemler, yangın risklerine ilişkin verileri değerlendirerek sahada görev yapan ekiplere erken uyarılar iletilmesine yardımcı oluyor.

Böylece koruma ekipleri, riskli bölgeleri daha hızlı belirleyebiliyor.

Ancak yapay zekâ sistemlerinin her yangını önceden kesin olarak tahmin edebildiği anlamı çıkarılmamalı. Teknoloji, mevcut izleme ve erken uyarı çalışmalarını destekleyen bir araç olarak kullanılıyor.

YAPAY ZEKÂNIN ÇEVREYE MALİYETİ DE TARTIŞILIYOR

Doğayı korumak için kullanılan yapay zekâ sistemlerinin çevresel maliyeti ise ayrı bir tartışma konusu.

Uluslararası Enerji Ajansının projeksiyonlarına göre veri merkezlerinin elektrik tüketimi 2030 yılına kadar yaklaşık iki katına çıkabilir.

Aynı dönemde veri merkezlerinin su tüketiminin de iki katından fazla artabileceği değerlendiriliyor.

Çevre kuruluşları, bu nedenle yapay zekâ kullanımından sağlanan faydalarla enerji ve su tüketimi arasındaki dengenin gözetilmesi gerektiğini vurguluyor.

ÇEVRE KURULUŞLARI İKİYE BÖLÜNDÜ

Bazı çevre kuruluşları, yapay zekânın daha az kaynak tüketen yöntemlerle kullanılabileceğini savunuyor.

Bu kapsamda gereksiz hesaplama işlemlerinin azaltılması, daha önce elde edilen sonuçların yeniden kullanılması ve verilerin doğrudan sahadaki cihazlarda işlenmesi gibi seçenekler değerlendiriliyor.

Greenpeace ise yapay zekâ altyapısındaki hızlı büyümenin gerçekten gerekli olup olmadığının sorgulanması gerektiğine dikkat çekiyor.

Diğer kuruluşlar, doğru planlama yapılması hâlinde yapay zekânın doğa koruma çalışmalarına sağladığı katkıların önemli olduğunu belirtiyor.

TÜRKİYE'DE SÜRDÜRÜLEBİLİR YAPAY ZEKÂ GÜNDEMİ

Reuters'ın haberine göre Türkiye'nin COP31 iklim zirvesinde sürdürülebilir yapay zekâ kullanımına ilişkin ilkeleri gündeme taşıması planlanıyor.

Birleşmiş Milletler de teknoloji şirketlerinin yapay zekâ sistemlerinin çevresel etkileri konusunda daha fazla şeffaflık sağlamasını istiyor.

Uzmanlar, yapay zekânın gelecekte doğa koruma çalışmalarında daha fazla kullanılabileceğini, ancak bu gelişmenin enerji ve su tüketimi açısından dikkatli yönetilmesi gerektiğini değerlendiriyor.