Hükümetin gençlerin evlilik süreçlerini finansal olarak desteklemek amacıyla hayata geçirdiği devlet katkılı çeyiz hesabı uygulaması, son dönemde hedef kitlesinin ilgisini çekmekte zorlanıyor. Bilgi Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Cem Başlevent, TC Lira internet sitesindeki köşe yazısında bu düşüşün perde arkasını araladı. Başlevent'e göre, sistemin mevcut işleyişindeki katı kurallar ve değişen sosyo-ekonomik dinamikler, gençlerin bu hesapları açmaktan ya da devam ettirmekten vazgeçmesine neden oluyor.
27 Yaş Sınırı En Büyük Engellerden Biri
Sistemin önündeki en büyük engellerden biri olarak mevzuatta yer alan katı yaş sınırı gösteriliyor. Çeyiz hesabından devlet katkısı alabilmek için gençlerin 27 yaşını doldurmadan ilk evliliklerini yapmaları şart koşuluyor. Ancak günümüz Türkiye'sinde ekonomik gerekçeler, kariyer planlaması ve uzayan eğitim süreçleri nedeniyle ortalama evlilik yaşı her geçen yıl yukarı kayıyor. Bu durum, tam da devlet desteğine en çok ihtiyaç duyulan yaşlardaki birçok gencin sistemin tamamen dışında kalmasına yol açıyor.
Birikimler ve Destekler Enflasyon Karşısında Yetersiz Kaldı
Prof. Dr. Cem Başlevent, köşe yazısında sistemin finansal cazibesini yitirmesine de dikkat çekti. Çeyiz hesabında devlet katkısının üst sınırı her yıl yeniden değerleme oranına göre artırılsa da, piyasadaki evlilik ve çeyiz masraflarının artış hızı bu oranların çok üzerinde seyrediyor. Bankada 3 ila 5 yıl boyunca düzenli birikim yapan gençlerin elde ettiği toplam tasarruf ve üzerine eklenen devlet katkısı, bugünkü beyaz eşya, mobilya ve düğün salonu maliyetlerinin ancak küçük bir kısmını karşılayabiliyor. Tüketiciler, paralarını uzun süre bu hesapta bağlamak yerine enflasyona karşı koruma sağlayan alternatif yatırım araçlarına yönelmeyi tercih ediyor.
