Yüz binlerce dosya, aynı ifade! Yeraltı dünyasına "şifreli" kalkan

Gelişen teknoloji, dünyayı adeta yeniden şekillendirdi. Özellikle dijital platformlar sayesinde sosyal ağlar güçlendi ve çeşitli iletişim araçlarına ihtiyaç doğdu. Ancak bu ihtiyaç, faydaların yanı sıra suç örgütlerinin de ekmeğine yağ sürdü. İletişim amacıyla kurulan platformlara hızla adapte olan suç örgütleri, suça erişimlerini kolaylaştırdı. Uluslararası çapta işlenen suçların perde arkasından çıkan platformlar, ilerleyen süreçte ülkeleri önlem almaya zorladı.

RUSYA’DAN DUBAİ’YE TELEGRAM’IN DOĞUŞU

Rus girişimci Pavel Durov ve kardeşi Nikolai Durov, tam da böyle bir dönemde güvenli iletişim amacıyla telegram/">Telegram platformunu kurdu. 2013 yılında hayata geçirdikleri Telegram, iki kardeşin başını çok geçmeden Rus hükümetiyle derde soktu. Rusya Federal Güvenlik Servisi (FSB), kardeşlerden muhalif grupların verilerini istedi. Ancak Pavel Durov, yaşadığı baskılar nedeniyle şirketin merkezini Almanya’ya taşıdı.

Gizlilik ilkesine dayalı bir iletişim aracını hedefleyen Durov, platform içerisinde yaşanan yasa dışı faaliyetler sebebiyle burada da çok barınamadı ve şirketin merkezini ABD’ye taşıdı. ABD’deki sansüre de çok dayanamayan Rus girişimci, faaliyetlerini Dubai’den sürdürmeye başladı. Dubai’den devam eden serüvende Telegram platformu, hükûmetler dahil olmak üzere hiçbir üçüncü kişiyle bugüne kadar veri paylaşmadı.

İlginizi Çekebilir

Haber Depremden ders çıkarmadılar Haber Gazeteci Fatma Sibel Gürcihan’a jet iddianame! Haber Erkan Karaal fidye için mi kaçırıldı? Çetenin lideri aranıyor!

SUÇ ÖRGÜTLERİ CİRİT ATIYOR!

Rus girişimcinin adımları, güvenli iletişim arayan uluslararası şirketler ve kişilere yaramış olsa bile aynı zamanda suç örgütlerinin de gözünü kamaştırdı. Rahat hareket edebileceklerdi ve hiçbir şekilde kimlikleri ifşa olmayacaktı. Fırsatı kaçırmak istemeyen suç örgütleri arasında bir salgın gibi yayılacaktı. Ve de öyle oldu. Kullanıcı sayısını her geçen gün artırarak günümüze kadar gelmeyi başaran Telegram, artık suç örgütlerinin de bir numaralı platformu halini aldı.

Uluslararası çapta suç örgütleri tarafından kullanılan platform, son dönemde Türkiye’deki olayların perde arkasında yer almasıyla dikkat çekiyor. Yüz binlerce soruşturma dosyasında yer alan ifadelerde tek ortak nokta “Telegram” olarak göze çarpıyor. Olayların işin içinden çıkılmaz bir hal almasının sebebi ise epey karmaşık.

“KOLAY PARA” ALGISI CEZBEDİYOR!

Platform üzerinden kapalı gruplar kuran suç örgütleri, anonim hesaplar üzerinden çocuk yaştaki gençleri ağına kolayca düşürüyor. 100-200 bin lira gibi paralar teklif edilen gençler, her türlü suçu işliyor. Ortalama 4-5 ay çalışabilecekken kazanabilecekleri rakamı “kolay para” olarak gören ve cazibesine kapılan gençlerin sonu cezaevinde bitiyor.

İstanbul Emniyeti Asayiş Şube Müdürlüğü ekipleri, daha önce suç örgütü gruplarına yönelik bir çalışma yapmış ve gruplarda, yaralama için 175 bin TL, mekan kurşunlama için 100 bin TL şeklinde tetikçilik tarifesi oluşturulduğunu görmüştü.

Fakat gruplarda sadece tetikçilik ve mekan kurşunlama olayları yer almıyor. Çocuk istismarı, fuhuş pazarlığı, uyuşturucu ticareti ve okul baskınları gibi birçok suç söz konusu platform üzerinden ele alınıyor.

SİBER EKİPLER MÜCADELE EDİYOR AMA…

Siber Suçlarla Mücadele Şube Müdürlükleri ekipleri, Telegram gibi uçtan uca şifreli iletişim uygulamalarına önlem almak amacıyla yapay zeka destekli AVCI programını geliştirdi. AVCI sayesinde birçok suç önceden tespit edildi ve suçlular emellerine ulaşamadan yakalandı. Ancak bu çalışma, suç örgütlerinin sonunu getirmeye yetmedi.

AVCI, sadece özel referanslarla girilebilen adeta kapalı birer hücre gibi işleyen gruplara ve kanallara sızarak analiz yapsa da, suç örgütleri tehlike sezdikleri an mevcut gruplarını kapatıp faaliyetlerini yeni gruplar üzerinden sürdürüyor. Bu nedenle de siber suçların suç örgütlerini önceden tespit etmesi zorlaşıyor.

O GÜNCELLEME MEYVE VERDİ

2024 yılında gizlilik politikasını güncelleyen Telegram, yasal zorunluluklar ve geçerli mahkeme kararları doğrultusunda, şartları ihlal eden ve aranan şüphelilerin verilerini paylaşacağını duyurdu. Bu gelişmeyle İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı harekete geçti ve mahkeme kararları doğrultusunda platformdan verileri aldı.

Platformdan alınan veriler doğrultusunda şubat ayında İstanbul merkezli 14 ilde operasyon düzenlendi. Operasyonlarda 305 torbacı yakalandı.

TELEGRAM NEDEN KAPATILMIYOR?

Türkiye’de bir dönem Discord gibi iletişim platformları, belirlenen kriterleri karşılamadığı gerekçesiyle erişime kapatılmıştı. Daha sonra Türkiye’nin kriterlerini yerine getiren platformlar erişime açıldı. Son dönemde yaşanan gelişmeler gözleri Telegram’a çevirdi. Telegram’ın erişime kapatılmaması akıllarda soru işaretine neden olsa da, bunun farklı bir sebebi bulunuyor.

Telegram’ın kapatılamamasının nedeni, sunucularının belirli bir ülkede bulunmaması ve kurucusu Pavel Durov’un hükümetlerin veri paylaşımı ve sansür taleplerine karşı şifreleme ilkelerini geliştirmesi. Bu durum, yasal zorlamalarla platformun tamamen yasaklanmasını veya veri tabanlarının ele geçirilmesini teknik olarak imkansız kılıyor. Bu nedenle de Telegram’a karşı erişim engeli getirilmesi gündeme getirilemiyor.