Emekli olduktan sonra geçmişe dönük tüm borçların kapandığını düşünen vatandaşlar için yeni bir dönem başladı. 5510 sayılı Kanun kapsamında 1 Ocak 2026 tarihi itibarıyla yürürlüğe giren yasal altyapı ve SGK'nin 24 Temmuz 2026 tarihli genelgesi doğrultusunda, geçmiş dönem borçları doğrudan emekli aylıklarından kesilmeye başlandı.
Yeni sistemde kurumun icra takibi başlatması veya borçlu emekliden onay alması gerekmiyor. Tespit edilen geçmiş dönem borçları, sistem tarafından otomatik olarak işleme alınarak ödenmekte olan maaşlardan tahsil ediliyor.
Maaşlara Göre Yüzde 10 Standart Kesinti Tablosu
Yasal düzenlemede en yüksek kesinti sınırı yüzde 25 olarak belirlenmiş olsa da SGK genelgesiyle standart kesinti oranı yüzde 10 seviyesinde sabitlendi. Borç tamamen kapanana kadar her ay düzenli olarak uygulanacak olan kesinti miktarları maaş tutarlarına göre şu şekilde yansıyor:
Emekli Aylığı Tutarı | Standart Kesinti Oranı (%10) | Kesinti Sonrası Ele Geçen Maaş | Yasal Tavan Limit (%25) |
15.000 TL | 1.500 TL | 13.500 TL | 3.750 TL |
20.000 TL | 2.000 TL | 18.000 TL | 5.000 TL |
25.000 TL | 2.500 TL | 22.500 TL | 6.250 TL |
30.000 TL | 3.000 TL | 27.000 TL | 7.500 TL |
Kapsama Giren Borç Türleri ve Yıllar Sonra Çıkan Borçlar
Söz konusu uygulama tüm emeklileri kapsayan genel bir indirim veya kesinti niteliği taşımıyor. Yalnızca kendi sigortalılığı veya hak sahibi olduğu dosya üzerinden kuruma borcu bulunan kişileri etkiliyor. Kişiye yıllar önce aylık bağlanmış olsa dahi sonradan tespit edilen eksiklikler kesinti gerekçesi sayılabiliyor.
Kesintiye konu olabilecek başlıca borç kalemleri şunlardır:
Genel Sağlık Sigortası (GSS) prim borçları
Eski Bağ-Kur ve isteğe bağlı sigorta prim borçları
Tarım sigortasından kaynaklanan geçmiş dönem borçları
Emekli Sandığı borçlanmaları ile intibak süreçlerinden doğan farklar
Dul, Yetim Aylıkları ve Çift Maaş Alanların Durumu
Uygulama sadece kişinin kendi emekli aylığıyla sınırlı kalmıyor. Vefat eden sigortalının geçmişe dönük borcu bulunması halinde, bu kişiden dolayı eş veya çocuklara bağlanan ölüm aylıklarından da kesinti yapılabiliyor.
Hem kendi emekli aylığını hem de vefat eden eşinden dolayı dul aylığı alan vatandaşlarda ise borcun kaynağı esas alınıyor. Borç kişinin kendi dosyasındaysa kendi maaşından, vefat eden eşin dosyasındaysa dul aylığından tahsilat yapılıyor. Her iki dosyada da borç bulunması durumunda iki aylıktan da ayrı ayrı yüzde 10 kesinti uygulanabiliyor.
Sıralama Esası ve İtiraz Yolları
Bir kişinin birden fazla prim borcunun bulunması durumunda tahsilat sürecinde zamanaşımına uğramamış en eski borçtan başlanıyor. Maaş üzerinde nafaka kesintisi veya SGK'nin daha önce yaptığı yersiz ödeme tahsilatı bulunuyorsa, bu ödemeler prim borcu kesintisinin önünde yer alıyor.
Kesinti tutarının yanlış hesaplandığını veya borcun kendisine ait olmadığını düşünen vatandaşlar, dosyanın bulunduğu Sosyal Güvenlik Merkezine veya ikametgahlarının bağlı olduğu Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne yazılı itirazda bulunabiliyor. İnceleme sonucunda yersiz yapıldığı tespit edilen kesintiler hak sahibine iade ediliyor.
