Sosyal güvenlik mevzuatında köklü değişiklikler barındıran 40 maddelik yeni kanun teklifi, ev hanımlarının emeklilik sürecindeki engelleri ortadan kaldırmak üzere Meclis gündemine sunuldu. Kadınların ev içerisindeki bakım ve temizlik emeğini resmi iş tanımı statüsüne sokmayı planlayan bu yasal adım, çalışma hayatına katılma fırsatı bulamamış kadınlar için tarihi bir güvence kapısı aralıyor.
Ev İçi Emek İlk Kez İş Kanunu Kapsamına Alınıyor
Düzenlemenin en çok dikkat çeken detaylarının başında, ev işlerinde ve bakım hizmetlerinde harcanan mesainin yasal bir zemin kazanması geliyor. Meclis gündemindeki teklif yasalaştığı takdirde, ev kadınları Sosyal Güvenlik Kurumu çatısı altına dahil edilecek. Aynı zamanda evlere temizliğe giden çalışanlar da doğrudan İş Kanunu kapsamına alınarak kıdem tazminatı ve yıllık izin gibi temel haklara kavuşacak. 30 günden uzun süren ev işleri için taraflar arasında yazılı sözleşme yapılması zorunlu hale getirilecek.
Hazine Destekli Prim Sistemi ve 55 Yaşında Emeklilik Fırsatı
Emeklilik sürecindeki en büyük engel olan yüksek prim maliyetleri, Hazine desteği formülü ile aşılacak. Teklif kapsamında ev kadınlarının prim ödemelerinin büyük bir kısmının devlet tarafından karşılanması öngörülüyor.
Uygulamaya geçmesi beklenen sistemin öne çıkan mali avantajları şunlardır:
Geçmiş Yıllara Borçlanma: Daha önce resmi sigorta girişi bulunmayan kadınlar, evde geçirdikleri geçmiş yılları yasal olarak borçlanarak emeklilik hesaplamalarına dahil edebilecek.
Yaş Sınırında Esneklik: Belirlenen prim gün sayısını başarıyla dolduran ev hanımları için 55 yaşında emekli olabilme imkanı sunulacak.
Ücretsiz Sağlık Hizmeti: Düzenlemeyle birlikte kadınlar ve aileleri, herhangi bir ek prim ödemesi yapmadan doğrudan Genel Sağlık Sigortası imkanlarından yararlanabilecek.
Çocuk Sayısı Yıpranma Payını Doğrudan Etkileyecek
Kanun teklifinin öne çıkan bir diğer önemli maddesi ise çocuk sayısına endeksli erken emeklilik modeli oluyor. Tıpkı ağır iş kollarında çalışan madenci veya sağlık personellerine uygulanan yıpranma payı sistemi gibi, ev hanımlarına da sahip oldukları çocuk sayısına göre ek prim günleri tahsis edilecek.
Yeni modelde çocuk sayısına bağlı olarak yüzde 30 ile yüzde 90 aralığında değişen oranlarda yıpranma hakkı tanınması planlanıyor. Bu kritik hamle sayesinde kadınlar hem gerekli prim gün sayısına çok daha hızlı ulaşacak hem de yasal emeklilik yaşını daha erkene çekme fırsatı yakalayacak.
Hasta ve Yaşlı Bakımı Üstlenenlere Özel İzin Hakları Tanınıyor
Aile içerisindeki hasta, engelli veya yaşlı bireylerin bakımını üstlenen kadınların yaşadığı ağır fiziksel ve psikolojik yük de yasa tasarısında unutulmadı. Sürekli bakım sağlayan kişilere devlet tarafından mola bakımı adıyla yeni bir destek hizmeti sunulacak. Bakım veren kadınların yılda en az 30 gün geçici izin kullanabilmesi ve bu zorlu süreçte devletten psikolojik destek alabilmesi yasal güvence altına alınacak.
