Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik Başkanlığı tarafından hazırlanan "Sosyal Ağ Sağlayıcı Tarafından Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet Sunulmasına ve Yaş Doğrulamaya İlişkin Yönetmelik" Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yeni yasal mevzuat, Türkiye'de aktif olarak kullanılan Instagram, TikTok, X (Twitter) ve Facebook gibi küresel sosyal ağ platformlarında yeni bir dönemin kapısını aralıyor. Düzenlemenin temel hedeflerinden biri çocukları dijital risklerden korumak olsa da yürürlüğe giren denetim mekanizması yetişkinler dahil tüm kullanıcı tabanını doğrudan etkiliyor.
Yeni kararla birlikte sosyal ağ sağlayıcıları, kullanıcıların kimlik yapılarını kontrol etmek amacıyla e-Devlet altyapısını sistemlerine entegre etmekle yükümlü kılındı. 1 Kasım 2026 itibarıyla tamamen devreye girecek olan bu sisteme göre, platformlar yeni hesap açılışlarında kullanıcılardan e-Devlet üzerinden üretilecek bir "yaş doğrulama belirteci" talep edecek. Bu belirteç sayesinde platformlar kullanıcının adını, soyadını veya T.C. kimlik numarasını doğrudan görmeden, yasal yaş sınırını geçip geçmediğini teknik olarak kontrol edebilecek.
Doğrulama Yapmayan Mevcut Hesaplar Kapatılacak
Yönetmeliğin en çok merak edilen ve geniş kitleleri ilgilendiren maddesi ise halihazırda aktif olarak kullanılan eski hesapların geleceği oldu. Yetkililer, platformların mevcut kullanıcı tabanını da bu denetimden geçirmek zorunda olduğunu bildirdi. Bu doğrultuda kullanıcıların hesaplarını e-Devlet entegrasyonuyla en az bir kez doğrulamaları için 31 Mart 2027 tarihine kadar yasal bir geçiş süreci tanındı.
Belirlenen son tarihe kadar e-Devlet doğrulama işlemlerini tamamlamayan profiller, yasal olarak "kimliği tespit edilemeyen veya gerçeğe aykırı beyanda bulunan" hesap statüsüne düşecek. Şirketler, bu sürenin dolmasının ardından doğrulanmamış hesapları kullanıcılarına önceden bilgi vermek kaydıyla tamamen kapatmak veya askıya almak zorunda kalacak. Ayrıca doğrulama sürecinde 15 yaşın altında olduğu tespit edilen tüm çocuk hesapları da anında kalıcı olarak silinecek.
15-18 Yaş Arası Hesaplara Ayrıştırılmış Hizmet Uygulanacak
Yapılacak e-Devlet doğrulamaları sonucunda 15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşına gelmemiş gençlerin hesapları ise otomatik olarak "çocuklara özgü ayrıştırılmış hizmet" moduna alınacak. Bu kapsamda yer alan profiller, varsayılan olarak yüksek gizlilik ayarlarıyla korunacak ve dışarıya kapalı (gizli hesap) olarak çalışacak. Genç hesap sahiplerinin takipçi listeleri diğer internet kullanıcıları tarafından görüntülenemeyecek.
Bu kategorideki kullanıcıların profillerinden ekran görüntüsü alınması teknik altyapılarla engellenecek, canlı yayın açma hakları sınırlandırılacak ve kişiselleştirilmiş ticari reklam gösterimleri tamamen kapatılacak. Düzenlemeye uymayan veya doğrulama sistemini kurmayan sosyal ağ sağlayıcılarına ise bant daraltma, reklam yasağı ve küresel cirolarının yüzde 3'üne kadar varan çok ağır idari para cezalarının uygulanacağı bildirildi. Sivil toplum kuruluşları ve hukukçular, uygulamanın dijital anonimlik hakkını zedeleyebileceği yönünde tartışmalar yürütürken, bakanlık yetkilileri siber zorbalık ve yasa dışı faaliyetlerin önüne geçilmesi için bu adımın şart olduğunu vurguluyor.
