SGK yeni listeyi açıkladı: Riskli mesleklere erken emeklilik müjdesi
Erken emekli olmak isteyenler için yeni duyuru yapıldı. Şuan çalışmış olduğunuz işte erken emekli olabilir ancak bunun farkında olmayabilirsiniz. SGK riskli meslekler grubundaki liseyi açıkladı. Bu meslekletede çalışanlar erkenden emeklilik hakkı kazanıyor. İşte detaylar…
Ağır ve riskli işlerde çalışanların erken emeklilik hakkı, son dönemde yeniden merak konusu oldu. Halk arasında “yıpranma payı” olarak bilinen fiili hizmet süresi zammı, bazı mesleklerde çalışanlara prim gününe ilave süre kazandırıyor. Bu uygulama sayesinde çalışanların hem prim gün sayısı artabiliyor hem de belirli şartlarla emeklilik yaşından indirim yapılabiliyor.
Ancak burada en çok karıştırılan nokta şu; Yıpranma payı, sadece işyerinin riskli olması nedeniyle otomatik olarak herkese uygulanmaz. Çalışanın kanunda sayılan işlerde fiilen çalışması ve o işin risklerine gerçekten maruz kalması gerekir.
Yıpranma payı nedir?
Yıpranma payı, SGK sistemindeki adıyla fiili hizmet süresi zammıdır.
Bu uygulama, ağır, tehlikeli, sağlığı yıpratıcı veya çalışma koşulları bakımından riskli kabul edilen bazı işlerde çalışan sigortalılara ek prim günü kazandırır. Örneğin bazı işlerde her 360 günlük çalışma için 60, 90 veya 180 gün ilave süre verilebilir. Bu ilave süre, emeklilik hesabında prim gününe eklenir. Belirli koşulların sağlanması halinde bu sürenin bir kısmı emeklilik yaşından da düşülebilir.
Hangi mesleklerde yıpranma payı öne çıkıyor?
Fiili hizmet süresi zammı kapsamına giren işler, 5510 sayılı Kanun’da belirtilen işyerleri ve çalışma alanlarına göre değerlendirilir.
En çok bilinen gruplar arasında şunlar yer alır:
• Yer altı maden işlerinde çalışanlar
• Demir ve çelik fabrikalarında bazı üretim işlerinde çalışanlar
• Basın kartı sahibi gazeteciler
• Radyo ve televizyon basın çalışanları
• İtfaiye ve yangın söndürme işlerinde çalışanlar
• Sağlık çalışanları
• Kurşun, arsenik, cıva ve benzeri riskli maddelerle çalışanlar
• Cam, çimento, alüminyum ve döküm gibi ağır sanayi işlerinde belirli görevlerde çalışanlar
• Türk Silahlı Kuvvetleri, Emniyet ve benzeri bazı kamu görevleri
Ancak bu liste genel bilgilendirme amaçlıdır. Kişinin fiili
hizmet süresi zammından yararlanıp yararlanamayacağı, yaptığı işin niteliğine,
SGK bildirimine ve mevzuattaki özel şartlara göre belirlenir.
Her 360 gün için ne kadar ek süre verilir?
Fiili hizmet süresi zammında eklenecek süre yapılan işe göre
değişir.
Genel örnekler şöyle özetlenebilir:
Çalışma Alanı
360 Gün İçin Ek Süre
Yer altı maden işleri
180 gün
Bazı ağır sanayi işleri
60 veya 90 gün
Gazetecilik ve basın işleri
90 gün
Sağlık hizmetleri
60 gün
İtfaiye işleri
60 gün
TSK, Emniyet ve bazı kamu görevleri
90 gün
Bu tablo genel rehber niteliğindedir. Kesin hesaplama,
sigortalının hizmet dökümü ve SGK kayıtları üzerinden yapılmalıdır.
E-Devlet’ten nasıl kontrol edilir?
Çalışanlar e-Devlet üzerinden SGK hizmet dökümlerini kontrol ederek çalışma günlerini, işyeri bilgilerini ve bazı bildirim detaylarını inceleyebilir.
Ancak fiili hizmet süresi zammı hesabı teknik bir konu olduğu için yalnızca hizmet dökümüne bakarak kesin sonuca ulaşmak her zaman mümkün olmayabilir. Kesin değerlendirme için SGK il müdürlükleri veya sosyal güvenlik uzmanlarından bilgi alınması gerekebilir.