Sağlık Bakanlığı, toplumsal sağlığın korunması, obeziteyle mücadele ve önleyici sağlık hizmetlerinin kesintisiz şekilde finanse edilmesi amacıyla kapsamlı bir yasal düzenleme hazırlığına girişti. Teknik çalışmaları yürütülen 25 maddelik kanun teklifi taslağı, sigara ve ambalajlı gıda ürünleri üzerinden yeni bir fon kesintisi yapılmasını içeriyor. İktidar partisi grubunda yürütülen teknik incelemelerin tamamlanmasının ardından, hazırlanan bu kanun teklifi taslağının ekim veya kasım ayı içerisinde Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına sunulması hedefleniyor.
Tütün Ürünlerinden Yıllık 110 Milyar Lira Gelir Hedefi
Hazırlanan taslak metinde en çok dikkat çeken düzenleme, tütün mamullerine getirilmesi planlanan ek mali yükümlülük oldu. Yeni modelde paketli tütün ürünlerinden paket başına 20 lira, açık olarak satılan paketsiz tütünün ise kilogramından 100 lira "Sağlıklı Hayata Katkı Fonu" payı kesilmesi planlanıyor. Türkiye genelinde yıllık ortalama 5,5 milyar paketlik sigara tüketimi gerçekleştirildiği veri kabul edildiğinde, sadece tütün kanalıyla kurulacak fona yıllık yaklaşık 110 milyar liralık doğrudan bir kaynak aktarılması hesaplanıyor.
Şekerli İçecekler ve Cipsler de Kapsama Alındı
Fona aktarılacak gelirlerin kaynağı yalnızca tütün ürünleriyle sınırlı kalmayacak, beslenme alışkanlıklarını doğrudan etkileyen gıdalar da listeye dahil edilecek. Taslağa göre şekerli içeceklerden, ambalaj içeriğinde yer alan şeker oranına bağlı olarak 100 mililitre başına 5 liraya kadar değişen kademeli katkı payı alınacak. Aşırı tüketimi tavsiye edilmeyen ambalajlı cips, çikolata ve benzeri yüksek kalorili atıştırmalık ürünlerden ise perakende satış fiyatı üzerinden yüzde 20 oranında fon kesintisi yapılması planlanıyor. Gıda ve içecek grubundan gelecek paylarla birlikte toplam fon büyüklüğünün yıllık 160 milyar lirayı aşması bekleniyor.
Toplanan Kaynak Halk Sağlığı Projelerine Aktarılacak
Market raflarından ve tezgahlardan tahsil edilecek bu devasa kaynağın hangi alanlarda harcanacağı yasa taslağında tek tek maddeler halinde sıralandı. Elde edilen gelirler; okullardaki beslenme programlarının desteklenmesi, çocukluk çağı obezitesiyle mücadele, ücretsiz diş sağlığı taramaları ve kamu spor yatırımlarının artırılması projelerinde kullanılacak. Ayrıca sigara bırakma polikliniklerinin kapasitesinin artırılması, nikotin tedavilerinin ücretsiz sağlanması ile akciğer kanseri ve KOAH gibi tütüne bağlı kronik hastalıkların erken teşhis, tarama ve tedavi süreçleri de bu fon aracılığıyla finanse edilecek.
