Sosyal güvenlik sisteminde emekli olabilmek için belirli bir yaş sınırına ulaşmak, sigortalılık süresini tamamlamak ve gerekli prim gün sayısını doldurmak gerekiyor. Ancak bazı durumlarda vatandaşlar, yaş şartını tamamlamış olmalarına rağmen gerekli prim gün sayısına ulaşamıyor. Sistem, bu durumda olan ve artık çalışarak prim doldurma imkanı bulunmayan sigortalılara, geçmişte ödedikleri primleri toplu olarak geri alabilme hakkı tanıyor.
Toptan Ödeme Alabilmenin Temel Kriterleri Ne?
Prim iadesinden yararlanabilmek için Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından belirlenmiş çok kesin yasal şartlar bulunuyor. İlk olarak sigortalının aktif olarak çalışmıyor ya da kendi işini yürütmüyor (Bağ-Kur kaydının açık olmaması) gerekiyor. En kritik kriter ise yaş şartının (kadınlar için 58, erkekler için 60 ve kademeli geçişteki ilgili yaşlar) tamamen doldurulmuş olmasıdır. Bu şartları taşıyan ve emeklilik için gerekli gün sayısını tamamlayamayacağı kesinleşen kişiler toplu iade hakkı elde ediyor.
Hangi Primler İade Ediliyor ve Nasıl Başvurulur?
Toplu para iadesinde, geçmiş dönemde ödenen tüm prim kalemleri vatandaşın hesabına aktarılmıyor. İade kapsamında yalnızca sigortalının kendi adına ödediği malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası primleri (işçi payı) baz alınıyor; işveren payları ve işsizlik sigortası fonu kesintileri iade edilmiyor. Hak sahiplerinin bu parayı alabilmesi için bağlı bulundukları il veya ilçe sosyal güvenlik merkezlerine giderek yazılı olarak "toptan ödeme talep dilekçesi" vermesi gerekiyor.
