Gayrimenkul sektörünün ve kiralık konut piyasasının seyrini en net gösteren resmi endeks verilerinde dikkat çekici bir dengeleme süreci öne çıkıyor. Merkez Bankası'nın hazırladığı Yeni Kiracı Kira Endeksi (YKKE) temmuz ayı sonuçları, fiyatların artmaya devam ettiğini ancak bu artış hızının genel piyasa enflasyonunun gerisinde kalmaya başladığını gösteriyor. İlk defa kiralık ev tutacak vatandaşları doğrudan ilgilendiren bu resmi veriler, son yıllarda yaşanan fahiş kira artışlarının yerini daha stabil bir zemine bıraktığına işaret ediyor.
Fiyatlar Artsa da Kiralar Genel Enflasyonun Gerisinde Kaldı
Merkez Bankası raporundaki en önemli detay, kira fiyatlarındaki nominal yükselişe karşın yaşanan reel gerileme oldu. Temmuz ayı verilerine göre, yeni kiracıların ödediği kira tutarları geçen yılın aynı ayına göre nominal (görünür) olarak yüzde 28,4 artış gösterdi. Ancak bu rakam Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) yani resmi genel enflasyon oranıyla düzeltildiğinde, yıllık bazda reel olarak yüzde 2,6 oranında bir düşüş anlamına geliyor. Bir başka deyişle, kiralara zam gelmeye devam etse de bu artış oranları hayat pahalılığının altında kaldığı için kiralar gerçek değer bazında gerilemiş oldu.
Üç Büyük Metropolde Kiralar Farklı Eğilimler Gösteriyor
Türkiye’nin en çok nüfusa sahip üç büyükşehrinde yeni kiracıların karşılaştığı fiyat hareketleri birbirinden tamamen farklı yönlerde şekillendi. Metropollerdeki son durum şu şekilde kayıtlara geçti:
Ankara: Başkent, aylık bazda yüzde 2,2’lik yükselişle üç büyük il arasında temmuz ayının en hızlı artış ivmesini yakalayan şehir oldu. Ankara'da yıllık kira artış oranı ise yüzde 28,6 seviyesinde kaydedildi.
İstanbul: Türkiye'nin en büyük kiralık konut piyasasına sahip olan megakentte, kiralar aylık bazda yüzde 1,7 oranında sınırlı bir artış gösterdi. İstanbul genelinde yıllık kümülatif artış oranı ise yüzde 32,4 olarak gerçekleşti.
İzmir: Ege'nin incisi, diğer iki büyük şehirden tamamen negatif ayrışarak ezber bozdu. İzmir'de yeni kiracı kiralama fiyatları aylık bazda yüzde 1,8 oranında gerileme kaydetti. Kentteki yıllık artış hızı ise yüzde 26,3 seviyesinde kaldı.
Kira Artış Şampiyonu Doğu Karadeniz Bölgesi Oldu
İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflaması sonuçlarına göre yapılan incelemede, Anadolu'nun bazı bölgelerindeki fiyat yükseliş hızı metropolleri geride bıraktı. Artvin, Giresun, Gümüşhane, Ordu, Rize ve Trabzon illerini kapsayan Doğu Karadeniz bölgesi, yıllık yüzde 35'lik rekor artışla Türkiye genelinde kiraların en çok pahalandığı bölge olarak zirveye yerleşti. Doğu Karadeniz'i yüzde 32,4'lük oranla İstanbul takip etti.
Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgelerinde Hareketlilik Sürüyor
Merkez Bankası raporunda, Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerindeki bazı şehirlerin de yüksek artış oranlarıyla dikkat çektiği görüldü. Bölgesel bazda öne çıkan diğer yıllık artış verileri şu şekilde sıralandı:
Bingöl, Elazığ, Malatya, Tunceli, Van, Bitlis, Hakkâri ve Muş illerinin yer aldığı grupta yıllık kira artışı yüzde 30,5 oldu.
Erzurum, Erzincan, Bayburt, Ağrı, Ardahan, Kars ve Iğdır illerini kapsayan bölgede yıllık artış hızı yüzde 29,6 olarak kayıtlara geçti.
Akdeniz hattında yer alan Adana ve Mersin bölgesinde ise yıllık bazda yüzde 29,1 seviyesinde bir fiyat değişimi gerçekleşti.
Kira Fiyatlarının En Yavaş Yükseldiği Bölgeler
TCMB verilerine göre, Türkiye genelinde yıllık bazda yeni kiracılar için en sakin ve en düşük artış oranlarının kaydedildiği bölgeler Marmara ve İç Anadolu'nun batısı oldu. Yıllık bazda kira artışının en zayıf kaldığı yerler şunlardır:
Balıkesir ve Çanakkale bölgesinde yıllık artış hızı yüzde 18,8 seviyesinde kalarak Türkiye'nin en yavaş yükselen kira hattı oldu.
Konya ve Karaman illerini kapsayan bölgede yıllık fiyat değişimi yüzde 20,9 seviyesinde gerçekleşti.
Edirne, Kırklareli ve Tekirdağ illerinden oluşan Trakya bölgesinde ise yıllık bazda yüzde 22,6 oranında bir artış hesaplandı.
