Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) bünyesinde görev yapan yüz binlerce öğretmeni ve idari personeli yakından ilgilendiren maaş promosyonu krizinde beklenen yasal netlik sağlandı. İl ve ilçe milli eğitim müdürlükleri tarafından bankalarla imzalanan ancak enflasyon, asgari ücret artışları ve memur maaş zamları karşısında kuşa dönen eski sözleşmeler için revize ve fesih süreçleri hızlandırıldı. Sözleşmesi feshedilerek yeni ve daha yüksek tutarlı bir bankayla el sıkışılan bölgelerde, öğretmenlerin eski bankaya yapacağı "kıdem iadesi" tutarları kuruşu kuruşuna hesaplandı. İşte öğretmenlerin en çok sorguladığı, hangi eğitimcinin ne kadar geri ödeme yapacağına dair masadaki o teknik detaylar...
Eğitim camiasında son dönemde en çok tartışılan ve sendikaların meclis gündemine kadar taşıdığı başlıkların başında, geçmiş yıllarda 15 bin TL ile 25 bin TL arasında komik rakamlara imza atılan promosyon sözleşmeleri geliyordu. Memur maaş katsayılarının artmasıyla birlikte bankaların kamu personeli üzerinden elde ettiği kârlılık katlanırken, öğretmenlerin aldığı promosyonlar erimişti. Bu adaletsizliği bitirmek adına ilçe milli eğitim müdürlükleri, hukukçular eşliğinde mevcut bankalarla masaya oturarak ya "güncelleme" talep etti ya da tek taraflı "fesih" hakkını kullandı.
Sözleşmesi İptal Edilen İlçelerde Geri Ödeme Nasıl Olacak?
Promosyon düğümünün çözülmesindeki en kritik yasal formül, "kalan süreye göre kıstelyevm (gün bazlı) iade" sistemi oldu. Eğer bir ilçe milli eğitim müdürlüğü, mevcut bankasıyla olan 3 yıllık (36 aylık) sözleşmeyi süresi dolmadan iptal ettiyse, o ilçede görev yapan ve daha önce toplu para alan tüm öğretmenler, taahhütlerinin kalan süresi kadar parayı eski bankaya iade etmekle yükümlü tutuluyor.
Örneğin; 3 yıllık taahhüt karşılığında eski bankasından 24 bin TL alan bir öğretmen, sözleşmenin tam 18. ayında (yani tam ortasında) ilçe müdürlüğünün fesih kararıyla karşılaştıysa, kalan 18 ayın parası olan 12 bin TL'yi eski bankaya geri ödemek zorunda kalacak.
Yeni Sözleşmeler Geri Ödeme Tutarını Katbekat Karşılıyor
Öğretmenlerin cebinden çıkacak olan bu geri ödeme miktarları ilk bakışta bir yük gibi görünse de, yeni imzalanan dev promosyon anlaşmaları bu maliyeti tamamen ortadan kaldırıyor. Fesih işlemlerinin ardından açılan yeni ihalelerde kamu ve özel bankalar, öğretmen maaş hacimlerinin büyüklüğü nedeniyle adeta yarışa girdi.
Eski bankaya 10 minde TL ile 15 bin TL arasında ceza ve iade ödemesi yapan bir öğretmenin görev yaptığı ilçe, yeni bankayla 50 bin TL ile 65 bin TL arasında rekor bir nakit promosyona imza atıyor. Dolayısıyla yeni bankadan alınan toplu paradan eski bankanın payı düşüldüğünde bile öğretmenlerin eline net 40 bin lirayı aşan temiz bir ek bütçe kalmış oluyor.
Hangi Öğretmenler Eski Bankaya Tek Bir Kuruş Bile Ödemeyecek
Mevzuat hükümlerine göre, bazı durumlarda öğretmenlerin hiçbir şekilde eski bankaya tazminat veya geri ödeme yapması gerekmiyor. Geri ödemeden muaf tutulacak yasal senaryolar şu şekildedir:
Görev yaptığı ilçedeki 3 yıllık resmi promosyon süresi (taahhüt dönemi) doğal olarak sona ermiş ve müdürlük tarafından yeni bir ihale açılmışsa, öğretmen eski bankayla tamamen vedalaşır ve geriye dönük tek kuruş ödemez.
Eski banka, ilçe müdürlüğünün haklı revizyon (fiyat yükseltme) talebine olumlu yanıt verip sözleşmeyi feshetmeden kendi bünyesinde ek ödeme yaptıysa, öğretmenin cebinden hiçbir iade parası çıkmaz, sadece hesabına ek nakit aktarılır.
Başka bir ilden veya ilçeden, promosyon ihalesi yeni yapılmış bir bölgeye tayinle gelen öğretmenler, eski yerlerindeki ilişkilerini keserek geldikleri için yeni ilçenin promosyon hakkından (kalan süre oranında) faydalanır ve eski bankaya bir yükümlülükleri kalmaz.
Promosyon İadeleri Maaşlardan mı Kesilecek, Elden mi Yatırılacak
Sürecin lojistik işleyişi hakkında il milli eğitim müdürlüklerinin koordinasyon birimleri rehber yazılar yayımlamaya başladı. Yeni anlaşılan banka, ihale şartnamesi gereği toplam promosyon tutarını öğretmenlerin hesaplarına tek seferde yatıracak.
İade yapması gereken öğretmenler, yasal fesih bildiriminin ardından eski bankanın ilgili kurumsal hesabına (veya kendilerine tebliğ edilen IBAN numarasına) yasal iade tutarını kişisel olarak transfer edecekler. Sürecin sorunsuz ilerlemesi ve hak mahrumiyeti yaşanmaması adına okul idarelerinin ve sendika temsilcilerinin yapacağı resmi duyuruların öğretmenler tarafından gün gün takip edilmesi gerekiyor.
