FOTO GALERİ VİDEO HABER İstanbul
Bizi Takip Edin X
SON HABERLER Tüm Haberler

Uluslararası Adalet Divanı'ndan tarihi karar: Myanmar'ın Arakanlı Müslümanlara soykırım yaptığına hükmedildi

Uluslararası Adalet Divanı (UAD), Myanmar'ın Arakanlı Müslümanlara yönelik soykırım suçu işlediğine hükmetti. Gambiya'nın açtığı davada Myanmar'ı sorumlu tutan Divan, binlerce sivilin öldürüldüğünü, cinsel şiddet uygulandığını ve köylerin yakıldığını belirledi. Myanmar'ın mağdurların zararlarını gidermesine, yerinden edilenlerin güvenli dönüşünü sağlamasına ve sorumluları soruşturmasına karar verildi.

KAYNAK: Trend Haber
XfWA
Uluslararası Adalet Divanı'ndan tarihi karar: Myanmar'ın Arakanlı Müslümanlara soykırım yaptığına hükmedildi
Uluslararası Adalet Divanı'ndan tarihi karar: Myanmar'ın Arakanlı Müslümanlara soykırım yaptığına hükmedildi

Uluslararası Adalet Divanı (UAD), Myanmar'ın Arakanlı Müslümanlara yönelik soykırım suçu işlediğine hükmetti. Gambiya'nın açtığı davada Myanmar'ı sorumlu tutan Divan, binlerce sivilin öldürüldüğünü, cinsel şiddet uygulandığını ve köylerin yakıldığını belirledi. Myanmar'ın mağdurların zararlarını gidermesine, yerinden edilenlerin güvenli dönüşünü sağlamasına ve sorumluları soruşturmasına karar verildi.

Birleşmiş Milletlerin (BM) başlıca yargı organı olan Lahey merkezli Uluslararası Adalet Divanı (UAD), Myanmar'ın Arakanlı Müslümanlara yönelik eylemlerinin soykırım oluşturduğuna hükmetti. Gambiya tarafından açılan davada açıklanan kararla Divan, tarihinde ilk kez bir devleti soykırımdan sorumlu tuttu. Myanmar güvenlik güçlerinin binlerce sivili öldürdüğünü, cinsel şiddet uyguladığını ve Arakanlı Müslümanların yaşadığı yerleşimleri hedef aldığını tespit eden UAD, Myanmar'ın tazminat ve diğer giderim yükümlülüklerini yerine getirmesini istedi.

UAD, MYANMAR'I SOYKIRIMDAN SORUMLU TUTTU

Gambiya'nın Myanmar aleyhine açtığı davanın kararı, Lahey'deki Barış Sarayı'nda Divan Başkanı Yuji Iwasawa tarafından açıklandı.

Divan, Myanmar'ın Arakanlı Müslümanlara karşı gerçekleştirdiği eylemlerin Soykırım Suçunun Önlenmesi ve Cezalandırılması Sözleşmesi kapsamında soykırım oluşturduğu sonucuna ulaştı.

Kararda, Myanmar güvenlik güçlerinin binlerce sivili öldürdüğü, cinsel şiddete başvurduğu ve Arakanlı Müslümanlara ait evleri yaktığı belirtildi.

Divan ayrıca Myanmar'ın güvenlik güçleriyle birlikte hareket eden kişilerin soykırım işlemesini önleme, soykırımı ve sözleşmede belirtilen diğer suçları cezalandırma, sözleşmenin uygulanmasını sağlayacak yasal düzenlemeleri gerçekleştirme yükümlülüklerini ihlal ettiğine hükmetti.

2020 YILINDAKİ GEÇİCİ TEDBİR KARARI DA İHLAL EDİLDİ

UAD, Myanmar'ın 23 Ocak 2020 tarihinde verilen geçici tedbir kararından kaynaklanan yükümlülüklerini de yerine getirmediğini belirledi.

Divan, Myanmar'ın soykırım iddialarına ilişkin delillerin yok edilmesini önleme ve mevcut delilleri koruma yükümlülüğünü ihlal ettiğine karar verdi.

Kararda, 2017 yılındaki olaylara ilişkin delillerin büyük ölçüde yok edildiği, Myanmar'ın BM olgu bulma görevlileriyle iş birliği yapmadığı ve etkili soruşturma yürütülmesini fiilen engellediği kaydedildi.

SOYKIRIM KARARINDA HANGİ YARGIÇLAR OY KULLANDI?

Myanmar'ın soykırım işlediğine ilişkin temel hükümde Divan Başkanı Yuji Iwasawa ile birlikte sekiz yargıç lehte oy kullandı.

Lehte oy veren isimler arasında Hilary Charlesworth, Leonardo Brant, Juan Manuel Gómez Robledo, Sarah Cleveland, Bogdan Aurescu, Dire Tladi, Mahmoud Hmoud ve Gambiya'nın atadığı geçici yargıç Navi Pillay yer aldı.

Divan Başkan Yardımcısı Julia Sebutinde ile yargıçlar Peter Tomka, Ronny Abraham, Xue Hanqin, Georg Nolte ve Myanmar'ın atadığı geçici yargıç Claus Kreß ise Myanmar'ın soykırım işlediğine ilişkin hükme karşı oy kullandı.

MYANMAR'A TAZMİNAT VE GİDERİM YÜKÜMLÜLÜĞÜ

Uluslararası Adalet Divanı, Myanmar'ın soykırıma maruz kalan Arakanlı Müslümanların uğradıkları zararları gidermesi gerektiğine hükmetti.

Kararda, mağdurların zararlarının tazmin edilmesinin yanı sıra Arakanlı Müslümanların yararına iade ve diğer giderim tedbirlerinin uygulanması istendi.

Divan, insan haklarına ilişkin yükümlülüklerin nihai hak sahiplerinin bireyler olduğunu hatırlatarak, davada söz konusu hakkın soykırıma maruz kalmama hakkı olduğunu vurguladı.

Mağdurların yararına giderim sağlanmasının hem Soykırım Sözleşmesi'nin amacına hem de sözleşmeye taraf devletlerin ortak hukuki menfaatine hizmet ettiği belirtildi.

Bu kapsamda Gambiya'nın, Arakanlı Müslümanlar adına tazminat talebinde bulunabilmesinin önü açıldı.

ARAKANLI MÜSLÜMANLARIN GÜVENLİ DÖNÜŞÜ SAĞLANACAK

UAD, Myanmar'ın eylemleri nedeniyle ülke içinde veya başka ülkelerde yerinden edilen Arakanlı Müslümanların yaşadıkları bölgelere geri dönebilmesi için gerekli tedbirleri almasına karar verdi.

Karara göre dönüşlerin güvenli, gönüllü ve onurlu biçimde gerçekleştirilmesi, parçalanan ailelerin yeniden bir araya getirilmesi gerekiyor.

Myanmar'ın yerine getirmesi istenen diğer giderim tedbirleri arasında, Arakanlı Müslümanlara ait tüm mülklerin iadesi de bulunuyor.

Kayıp kişilerin araştırılması ve hayatını kaybedenlerin kalıntılarının bulunarak Arakanlı Müslümanların geleneklerine uygun şekilde yeniden defnedilmesi de kararda yer aldı.

Ayrıca mağdurlara fiziksel ve psikolojik rehabilitasyon imkanı sağlanması ve Arakanlı Müslümanların yeniden zulme uğramalarının önlenmesi istendi.

SOYKIRIMDAN SORUMLU OLANLARIN SORUŞTURULMASI İSTENDİ

Divan, Myanmar'ın Soykırım Sözleşmesi'ni tam olarak uygulayacak yasal düzenlemeleri gerçekleştirmesine ve devam eden ihlallere son vermesine karar verdi.

Myanmar'ın 2017 yılındaki askeri operasyonlarla bağlantılı olarak sözleşmeye aykırı eylemlerde bulunduğundan makul şüphe duyulan kişileri derhal ve etkili biçimde soruşturması gerektiği belirtildi.

Soruşturmalar sonucunda gerekli görülmesi halinde sorumluların yargılanması ve cezalandırılması istendi.

Divan, Myanmar'ın askerlerini ve komutanlarını suçların ağırlığıyla orantılı şekilde soruşturmadığını ve yargılamadığını, soykırımı iç hukukta ancak 2021 yılında suç olarak tanımladığını kaydetti.

MYANMAR'DAN İHLALLERİN TEKRARLANMAYACAĞINA DAİR GÜVENCE İSTENDİ

UAD, Myanmar'ın ihlallerin tekrarlanmayacağına ilişkin teminat ve güvence vermesine hükmetti.

Divan, ihlallerin olağanüstü ağır olduğunu ve Arakanlı Müslümanlara karşı köklü bir düşmanlığın bulunduğu ortamda gerçekleştiğini belirtti.

Myanmar'ın sorumluları etkili biçimde soruşturmadığını, cezalandırmadığını ve meydana gelen zararları inkar etmeyi sürdürdüğünü vurgulayan Divan, tekrarın önlenmesi için güvence verilmesini gerekli gördü.

2017 OPERASYONLARINDA YAKLAŞIK 10 BİN KİŞİNİN ÖLDÜRÜLDÜĞÜ BELİRLENDİ

Divan, Arakanlı Müslümanların Soykırım Sözleşmesi kapsamında korunan ayrı bir etnik grup olduğunu tespit etti.

Myanmar güvenlik güçlerinin 2017 yılında düzenlediği operasyonlarda yaklaşık 10 bin kişinin öldürüldüğünün delillerle sabit olduğunu belirten UAD, saldırılarda çocukların da ağır şiddete maruz bırakıldığını kaydetti.

Kararda, sivillerin öldürülmesi, çocuklara yönelik aşırı şiddet, cinsel saldırılar ve Arakanlı Müslümanların evlerinin yakılması ayrıntılı biçimde ele alındı.

Divan, çok sayıda küçük çocuğun öldürüldüğünü ve çocukların hedef alınmasının Arakanlı Müslüman olmaları dışında bir gerekçeyle açıklanamayacağını vurguladı.

VATANDAŞLIK VE SEYAHAT KISITLAMALARI İNCELENDİ

UAD, Myanmar'ın Arakanlı Müslümanlara yönelik vatandaşlık ve seyahat kısıtlamalarını da değerlendirdi.

Bu kısıtlamaların gıda ve ilaca erişimi engellediği, kamplarda yaşayan 100 binden fazla Arakanlı Müslümanın son derece yetersiz koşullarda hayatını sürdürdüğü tespit edildi.

Bununla birlikte Divan, söz konusu koşulların grubu yok etmeyi amaçlayan yaşam koşullarının kasten dayatıldığı sonucuna varmak için yeterli kesinlikte kanıt oluşturmadığını belirtti.

DOĞUMLARIN ENGELLENMESİNE YÖNELİK UYGULAMALAR TESPİT EDİLDİ

Divan, Myanmar'ın 2005 ile 2018 yılları arasında Arakanlı Müslümanlara yönelik uygulamalarını da inceledi.

Bu dönemde getirilen özel evlilik şartları, çocuk sayısına yönelik sınırlamalar ve cinsel şiddet uygulamalarının Arakanlı Müslümanlar arasında doğumları engelleme amacı taşıdığı sonucuna ulaştı.

UAD, Myanmar'ın bu uygulamalarla gruptaki doğumları önlemeyi amaçladığına tamamen ikna olduğunu kaydetti.

1982 VATANDAŞLIK YASASI AYRIMCI BULUNDU

Divan, Myanmar'ın 1982 tarihli Vatandaşlık Yasası ve diğer politikalarının Arakanlı Müslümanlara karşı kasıtlı ayrımcılık oluşturduğunu belirledi.

Bu uygulamaların Arakanlı Müslümanları savunmasız bıraktığı vurgulandı.

Kararda, Kıdemli General Min Aung Hlaing ile Myanmar ordusunun sosyal medya üzerinden koordineli nefret söylemleri yaydığı da belirtildi.

Divan, bu tür söylemlerin üst düzey yetkililerden veya devlet kurumlarından gelmesinin özel önem taşıdığını vurguladı.

ARAKANLI MÜSLÜMAN KÖYLERİNİN YÜZDE 40'I YIKILDI

UAD, Myanmar ordusunun askeri operasyonlarının özellikle Arakanlı Müslümanları hedef aldığını belirledi.

2016 yılındaki operasyonlar sırasında 80 binden fazla Arakanlı Müslümanın yaşadıkları yerlerden kaçmak zorunda kaldığı hatırlatıldı.

Kararda, yalnızca Arakanlı Müslümanların yaşadığı yerleşimlerin boşaltılarak yakıldığı, doğrudan infazların gerçekleştirildiği ve köylerin yaklaşık yüzde 40'ının yıkıldığı belirtildi.

Yıkılan yerleşimlerin bulunduğu bölgelere hızla başka toplulukların yerleştirildiği kaydedildi.

Divan, bu durumun Arakanlı Müslümanlara geri dönebilecekleri bir yer kalmadığı mesajı verdiğini değerlendirdi.

"TEK MAKUL ÇIKARIM SOYKIRIM KASTI"

UAD, Myanmar'ın operasyonlarına ilişkin soykırım kastının bulunup bulunmadığını da değerlendirdi.

Myanmar'ın askeri müdahalelerin terörle mücadele amacı taşıdığı yönündeki savunmasının soykırım kastını dışlamadığını belirten Divan, tespit edilen eylemlerin terörle mücadele gerekçesiyle bağdaşmadığını kaydetti.

Askeri operasyonlarda özellikle Arakanlı Müslümanların hedef alınması, sivillerin ve çocukların öldürülmesi, yerleşim yerlerinin yakılması ve diğer uygulamalar birlikte değerlendirildi.

Divan, Myanmar'ın eylemlerini açıklayan tek makul çıkarımın Arakanlı Müslümanları kısmen yok etme kastı olduğu sonucuna ulaştı.

GAMBİYA DAVAYI 2019 YILINDA AÇMIŞTI

Myanmar ordusu, Ağustos 2017'de Arakan eyaletinin kuzeyinde 'temizleme operasyonları' başlatmıştı.

Operasyonlar sırasında katliamlar, cinsel saldırılar ve köy yakmalar yaşanmış, yüz binlerce Arakanlı Müslüman Bangladeş'e sığınmak zorunda kalmıştı.

Gambiya, İslam İşbirliği Teşkilatının desteğiyle 11 Kasım 2019 tarihinde Uluslararası Adalet Divanında Myanmar aleyhine dava açmıştı.

Divan, 23 Ocak 2020'de geçici tedbir kararı vermiş, 22 Temmuz 2022'de ise Myanmar'ın davaya ilişkin ön itirazlarını reddetmişti.

Davaya 11 ülke müdahil olurken, esas hakkındaki duruşmalar 12-29 Ocak 2026 tarihleri arasında gerçekleştirilmişti.

UAD KARARLARI KESİN VE BAĞLAYICI

Uluslararası Adalet Divanının kararları kesin ve bağlayıcı nitelik taşıyor. Divan kararlarına karşı temyiz yoluna başvurulamıyor.

Myanmar hakkında verilen kararın, Güney Afrika'nın İsrail aleyhine Gazze'deki eylemler nedeniyle açtığı soykırım davası açısından da emsal oluşturması bekleniyor.

Son güncelleme: ↑ Yukarı çık